Frysztak

Parafia pod wezwaniem:
Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Data erygowania:
1277 rok

Obejmuje miejscowości: Frysztak, Chytrówka(do 1984r.), Cieszyna(do 1984r.), Glinik Dolny, Glinik Średni, Kobyle, Pstrągówka(do 1959r.), Pułanki, Stępina(do 1983r.), Twierdza i Widacz

Najstarsze księgi metrykalne: księgi chrztów, małżeństw i zgonów od 1784 roku

Najstarsza znana informacja o Frysztaku pojawia się w dokumencie z 21 marca 1277 roku. W tym czasie Bolesław Wstydliwy przekazał miejscowość cystersom z Koprzywnicy. Jednakże osada mogła istnieć już w VII stuleciu. W XIII wieku Frysztak, lokowany na prawie magdeburskim, zasiedlili koloniści pochodzenia niemieckiego. Parafię pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny utworzono zapewne pod koniec XIII wieku, mniej więcej około roku 1277. Najstarszy znany z imienia proboszcz, Jerzy, pojawia się w źródłach dopiero w 1375 roku.

Drewniany, modrzewiowy kościół z 1442 roku stał aż do 1924, kiedy to został rozebrany, by zrobić miejsce dla nowej świątyni wznoszonej z inicjatywy ks. Wojciecha Blajera. Poświęcenia ukończonego kościoła dokonał 23 października 1927 roku dziekan Stanisław Kwieciński.[1]

Od 1760 roku funkcję proboszcza we Frysztaku pełnił Franciszek Bradliński. W jego czasach, jeszcze przed 1777 rokiem, spłonęła plebania, a wraz z nią większość dawnych ksiąg metrykalnych. Ocalał jedynie fragment metryk obejmujący kilkanaście lat urodzeń z końca XVII wieku. W 1777 założono nowe księgi, a na pierwszej stronie umieszczono rysunek wykonany ołówkiem przedstawiający widok kościoła z otoczeniem. Obecnie w parafii przechowywane są księgi metrykalne obejmujące wszystkie miejscowości od maja 1784 roku. W wykazach ksiąg zaginionych Archiwum Archidiecezji Przemyskiej nie odnotowano żadnych braków dotyczących parafii Frysztak.

Z macierzystej parafii frysztackiej wyodrębniono dwie nowe jednostki duszpasterskie: Pstrągówkę w 1959 roku oraz Stępinę w 1983. Widacz został przeniesiony z parafii Łączki Jagiellońskie. Miejscowość Pułanki miała wspólne księgi z Glinikiem Dolnym: dla urodzeń do roku 1869, dla małżeństw do 1856 oraz dla zgonów do 1847. Księgi z lat 1890-1945 znajdują się w Urzędzie Stanu Cywilnego we Frysztaku(w księdze zgonów dla miejscowości Kobyle brakuje dwóch kart obejmujących lata lat 1895-1902).


Przypisy:
[1] Historia parafii – Parafia Narodzenia NMP we Frysztaku, https://parafia.frysztak.pl/historia-parafii/ [dostęp 07.12.2025]


Awatar Marcin Więcek

Autor