Parafia pod wezwaniem:
Trójcy Przenajświętszej
Data erygowania:
10 maja 1925r., ale placówka duszpasterska o charakterze filialnym istnieje od 1799 roku
Obejmuje miejscowości: Machowa i Żdżary
Najstarsze księgi metrykalne: księgi chrztów od 1726 roku(w księdze miejscowości Łęki parafii Łęki Górne), małżeństwa od 1767 roku(w księdze miejscowości Łęki parafii Łęki Górne) i zgony od 1785r.
Miejscowość Machowa Wola została założona 16 sierpnia 1407 roku na mocy dokumentu spisanego w Pilźnie między Mikołajem, Jakubem i Janem – dziedzicami Dębicy – a Janem z Podgrodzia. Powierzyli oni Maciejowi zadanie osadzenia wsi na prawie magdeburskim.[1] Na przestrzeni wieków Machowa posiadała kilku właścicieli. W pierwszej połowie XVII wieku należała do Romerów, a od drugiej połowy XVII wieku do Lubienieckich. W międzyczasie jej właścicielem był również Maciej Niemyski, fundator kościoła parafialnego wzniesionego w 1778 roku. W latach 70. i 80. XVIII wieku Machowa przeszła w ręce Ankwiczów herbu Abdank. Po śmierci Henryki(Henrietty) Ankwiczówny w 1879 roku, córki Stanisława Ankwicza, majątek odziedziczył Mieczysław Szczepanowski. Ostatnim właścicielem dóbr machowskich do 1945 roku był Tytus Kasprzykowski.[2]
Od początku swojego istnienia Machowa należała do parafii w Łękach Górnych, a jej mieszkańcy uczęszczali do tamtejszego kościoła. Dopiero w 1799 roku utworzono w Machowej placówkę duszpasterską. Wtedy też oddano do użytku kościół, poświęcony 27 lipca 1779 roku przez księdza W. Jakubowskiego, a ufundowany przez Macieja Niemyskiego – chorążego podlaskiego i ówczesnego właściciela miejscowości. W kolejnych latach podejmowano próby utworzenia samodzielnej parafii, m.in. w 1843 roku z inicjatywy biskupa Józefa Wojtarowicza, lecz bez powodzenia. Dopiero w 1889 roku powstała w Machowej ekspozytura niezależna od parafii w Łękach Górnych. Pełnoprawną parafią Machowa stała się 10 maja 1925 roku, na mocy postanowienia biskupa Leona Wałęgi.[3]
Przypisy:
[1] Kuraś S., Zbiór Dokumentów Małopolskich, Część I, dokumenty z lat 1257-1420, PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków 1962, s. 343-344
[2] Uchwała nr XXV/237/2012 Rady Miejskiej w Pilźnie z dnia 27 grudnia 2012 r. w sprawie przyjęcia ”Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Pilzno na lata 2012 – 2015”, Dziennik Urzędowy Województwa Podkarpackiego, https://edziennik.rzeszow.uw.gov.pl/WDU_R/2013/192/akt.pdf [dostęp 14.11.2025], s. 20
[3] Rocznik diecezji tarnowskiej 1967, s. 282